ในโลกของการวิจัยด้านสมุนไพรและผลิตภัณฑ์สุขภาพ พืชใกล้ตัวหลายชนิดอาจซ่อนศักยภาพทางชีวภาพที่มีคุณค่ามากกว่าที่เราคาดคิด
หนึ่งในนั้นคือ ดาวเรือง หรือ Tagetes erecta พืชที่เราคุ้นเคยในฐานะไม้ดอกสีเหลืองสดใส แต่ในอีกมิติหนึ่ง ดาวเรืองเป็นแหล่งของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ โดยเฉพาะสารกลุ่มต้านอนุมูลอิสระ เช่น ลูทีน ซึ่งอาจมีบทบาทสำคัญต่อการดูแลสุขภาพระดับเซลล์ เรื่องราวงานวิจัยนี้ถ่ายทอดโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ณกันต์วลัย วิศิฏศรี หนึ่งในคณะนักวิจัย ร่วมกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุรัติวดี ทั่งมั่งมี และ 

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.มนสิชา ขวัญเอกพันธุ์ ที่ได้ศึกษาศักยภาพของสารสกัดดาวเรืองในการปกป้องเซลล์ประสาทจากความเสียหายที่เกิดจากภาวะเครียดออกซิเดชัน งานวิจัยนี้ใช้เซลล์ประสาทจำลองชนิด SH-SY5Y ซึ่งเป็นแบบจำลองที่นิยมใช้ในการศึกษาความเสียหายของเซลล์ประสาท โดยกระตุ้นให้เซลล์เกิดภาวะเครียดออกซิเดชันด้วย ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ หรือ H₂O₂ ซึ่งทำให้เกิดการเพิ่มขึ้นของอนุมูลอิสระภายในเซลล์ ความเสียหายต่อ DNA รวมถึงการแสดงออกของตัวบ่งชี้ที่เกี่ยวข้องกับภาวะชราภาพของเซลล์และการอักเสบ ผลการศึกษาพบว่า การเตรียมเซลล์ด้วยสารสกัดดาวเรืองที่ความเข้มข้น 12.5–50 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร สามารถช่วยลดความเสียหายที่เกิดจาก H₂O₂ ได้อย่างชัดเจน โดยสารสกัดดาวเรืองช่วยลดการสะสมของอนุมูลอิสระภายในเซลล์ ลดระดับตัวบ่งชี้ความเสียหายของ DNA ได้แก่ 8-hydroxy-2′-deoxyguanosine หรือ 8-OHdG และช่วยลดการแสดงออกของ p21 ซึ่งเป็นหนึ่งในตัวบ่งชี้ที่เกี่ยวข้องกับภาวะชราภาพของเซลล์ นอกจากนี้ งานวิจัยยังพบว่าสารสกัดดาวเรืองสามารถลดระดับสารก่อการอักเสบ ได้แก่ TNF-α, IL-1β และ IL-6 พร้อมทั้งช่วยเสริมกลไกการป้องกันตนเองของเซลล์ผ่านการเพิ่มระดับเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ superoxide dismutase หรือ SOD และ catalase หรือ CAT ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมสมดุลออกซิเดชันภายในเซลล์ เรื่องเล่าจากงานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า ดาวเรืองไม่ได้เป็นเพียงพืชดอกที่มีความงดงามเท่านั้น แต่ยังเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีศักยภาพในการต่อยอดสู่การพัฒนานวัตกรรมสุขภาพ โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพสมองและระบบประสาทในอนาคต ผลงานนี้จึงเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการขับเคลื่อนงานวิจัยของคณะการแพทย์บูรณาการ ที่มุ่งนำองค์ความรู้จากธรรมชาติมาผสานกับวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ เพื่อสร้างคุณค่าใหม่ให้กับสมุนไพรไทย พืชเศรษฐกิจ และนวัตกรรมสุขภาพที่ตอบโจทย์สังคมสูงวัยและการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน

อ่านงานวิจัยเพิ่มเติม