ผศ.ดร.สุริยา ชัยวงค์ คณะการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ร่วมศึกษาศักยภาพของสารสกัดจากใบ ต้นกระดูกไก่ดำ (Justicia gendarussa Burm. f.) โดยมุ่งศึกษากลไกในการปกป้องเซลล์เบต้า (β-cell) ของตับอ่อนจากความเสียหายที่เกิดจากภาวะน้ำตาลสูง ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินของโรคเบาหวานชนิดที่ 2 งานวิจัยพบว่าสารสกัดจากใบกระดูกไก่ดำที่เตรียมด้วยเอทานอลมี สารฟลาโวนอยด์ในปริมาณสูง และมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระที่เด่นชัด โดยการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีพบสารสำคัญคือ vitexin ซึ่งเป็นฟลาโวนอยด์ที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพ เมื่อนำสารสกัดไปทดสอบกับเซลล์เบต้าของตับอ่อนภายใต้ภาวะกลูโคสสูง พบว่าสารสกัดช่วย เพิ่มความอยู่รอดของเซลล์ ลดระดับอนุมูลอิสระภายในเซลล์ และลดการเกิด apoptosis พร้อมทั้งเพิ่มการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับระบบต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ Nrf2 และ Trx

นอกจากนี้ สารสกัดยังช่วยเพิ่มการแสดงออกของ PDX1 ซึ่งเป็นตัวควบคุมสำคัญของการทำงานของเซลล์เบต้าและกระบวนการสร้างอินซูลิน ผลการศึกษาจึงชี้ให้เห็นว่าใบกระดูกไก่ดำอาจมีศักยภาพในการปกป้องเซลล์ตับอ่อนผ่าน 3 กลไกสำคัญ ได้แก่ การลดภาวะ oxidative stress การยับยั้งการตายของเซลล์ และการส่งเสริมกลไกที่เกี่ยวข้องกับการสร้างอินซูลิน

งานวิจัยนี้สะท้อนศักยภาพของ “กระดูกไก่ดำ” สมุนไพรไทย สู่การศึกษากลไกระดับเซลล์ และเป็นองค์ความรู้สำคัญสำหรับการต่อยอดงานวิจัยด้านสารธรรมชาติและการแพทย์บูรณาการ อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมทั้งในสัตว์ทดลองและทางคลินิก เพื่อยืนยันประสิทธิผลและความปลอดภัยก่อนการประยุกต์ใช้ในอนาคต