คณะการแพทย์บูรณาการจัดการเรียนการสอน “การขยายพันธุ์พืช” หลักสูตรวิชาชีพการแพทย์แผนไทย ประเภทเภสัชกรรมไทย รุ่นที่ 4 เน้นเรียนจริง ทำจริง สู่การพัฒนาทักษะวิชาชีพอย่างยั่งยืน

คณะการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี จัดการเรียนการสอนในหัวข้อ “การขยายพันธุ์พืช” ภายใต้หลักสูตรวิชาชีพการแพทย์แผนไทย ประเภทเภสัชกรรมไทย รุ่นที่ 4 โดยมุ่งเน้นการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการระหว่างภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง สามารถเข้าใจพื้นฐานของพืชสมุนไพร การเตรียมวัสดุปลูก เทคนิคการขยายพันธุ์พืช และการดูแลพืชอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

กิจกรรมการเรียนรู้ดังกล่าวสะท้อนแนวทางการจัดการศึกษาของคณะการแพทย์บูรณาการที่ให้ความสำคัญกับการ “เรียนจริง ทำจริง” โดยผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การสังเกตลักษณะของพืช การคัดเลือกส่วนของพืชที่เหมาะสมสำหรับการขยายพันธุ์ การเตรียมอุปกรณ์และวัสดุปลูก ตลอดจนการดูแลรักษาพืชภายหลังการขยายพันธุ์ เพื่อเสริมสร้างทักษะที่จำเป็นต่อการประกอบวิชาชีพด้านเภสัชกรรมไทย

การเรียนรู้หัวข้อการขยายพันธุ์พืชมีความสำคัญต่อการแพทย์แผนไทยและเภสัชกรรมไทย เนื่องจากพืชสมุนไพรเป็นวัตถุดิบสำคัญในการปรุงยา การผลิตตำรับยาไทย และการพัฒนาผลิตภัณฑ์สุขภาพจากภูมิปัญญาท้องถิ่น การที่ผู้เรียนมีความเข้าใจตั้งแต่ต้นทางของสมุนไพร จึงช่วยส่งเสริมให้สามารถเลือกใช้วัตถุดิบสมุนไพรได้อย่างเหมาะสม มีคุณภาพ และคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้รับบริการ

นอกจากนี้ การจัดการเรียนการสอนยังเป็นส่วนหนึ่งของการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาสมุนไพรไทย โดยส่งเสริมให้ผู้เรียนตระหนักถึงคุณค่าของทรัพยากรพืชสมุนไพร การใช้ประโยชน์อย่างรู้คุณค่า และการดูแลรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาการแพทย์แผนไทยอย่างยั่งยืน

ความเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDGs

กิจกรรมการเรียนการสอนในหัวข้อ “การขยายพันธุ์พืช” มีความสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในหลายมิติ ได้แก่

SDG 3: Good Health and Well-being
ส่งเสริมสุขภาวะที่ดีผ่านการพัฒนาความรู้ด้านสมุนไพรไทย ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างเหมาะสม

SDG 4: Quality Education
สนับสนุนการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ การฝึกทักษะจริง และการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพของผู้เรียนให้สามารถนำความรู้ไปใช้ได้จริง

SDG 12: Responsible Consumption and Production
ส่งเสริมแนวคิดการใช้ทรัพยากรพืชสมุนไพรอย่างรับผิดชอบ ตั้งแต่กระบวนการผลิตวัตถุดิบ การดูแลพืช และการใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า เพื่อลดการใช้ทรัพยากรเกินความจำเป็น

SDG 15: Life on Land
สนับสนุนการอนุรักษ์พืชสมุนไพร ความหลากหลายทางชีวภาพ และการดูแลระบบนิเวศบนบก ผ่านการเรียนรู้เรื่องการขยายพันธุ์และการรักษาทรัพยากรพืช

SDG 17: Partnerships for the Goals
เป็นการสร้างความร่วมมือระหว่างคณะ ผู้เรียน ชุมชน และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านสมุนไพรไทยและการแพทย์แผนไทยให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม

มิติด้านผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน หรือ SROI

การจัดการเรียนการสอนในหัวข้อดังกล่าว ไม่ได้สร้างประโยชน์เฉพาะต่อผู้เรียนเท่านั้น แต่ยังสามารถสร้างคุณค่าทางสังคมในระยะยาว ผ่านการพัฒนากำลังคนด้านการแพทย์แผนไทยที่มีทักษะ ความรู้ และความเข้าใจในกระบวนการผลิตวัตถุดิบสมุนไพรอย่างถูกต้อง

ในมิติของ SROI กิจกรรมนี้ก่อให้เกิดคุณค่าหลายด้าน ได้แก่

1. คุณค่าต่อผู้เรียน
   ผู้เรียนได้รับทักษะวิชาชีพจากการปฏิบัติจริง สามารถนำความรู้ไปใช้ในการประกอบอาชีพ การผลิตวัตถุดิบสมุนไพร หรือการต่อยอดสู่การประกอบธุรกิจด้านสุขภาพและสมุนไพรได้

2. คุณค่าต่อชุมชนและสังคม
   องค์ความรู้ด้านการขยายพันธุ์พืชสมุนไพรสามารถนำไปถ่ายทอดสู่ชุมชน ส่งเสริมการปลูกและใช้สมุนไพรในท้องถิ่น ลดการพึ่งพาวัตถุดิบจากภายนอก และสนับสนุนเศรษฐกิจฐานราก

3. คุณค่าต่อวิชาชีพการแพทย์แผนไทย
   ช่วยยกระดับมาตรฐานการเรียนรู้ของผู้ประกอบวิชาชีพด้านเภสัชกรรมไทย ให้มีความเข้าใจวัตถุดิบสมุนไพรตั้งแต่แหล่งกำเนิดจนถึงการนำไปใช้ในทางยา

4. คุณค่าต่อสิ่งแวดล้อม
   ส่งเสริมการอนุรักษ์พันธุ์พืชสมุนไพร การใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม และการสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมให้แก่ผู้เรียน

5. คุณค่าต่อสถาบันการศึกษา
   สะท้อนบทบาทของคณะการแพทย์บูรณาการในการผลิตกำลังคนที่มีสมรรถนะด้านการแพทย์แผนไทย สามารถเชื่อมโยงความรู้ ภูมิปัญญา และการพัฒนาที่ยั่งยืนเข้าด้วยกันอย่างเป็นรูปธรรม

การเรียนรู้ในครั้งนี้จึงเป็นมากกว่าการเรียนเรื่องการขยายพันธุ์พืช แต่เป็นกระบวนการสร้างความเข้าใจต่อคุณค่าของสมุนไพรไทย ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ อันนำไปสู่การพัฒนาผู้เรียนให้เป็นบุคลากรวิชาชีพที่มีความรู้ มีทักษะ มีความรับผิดชอบต่อสังคม และสามารถร่วมขับเคลื่อนการแพทย์แผนไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน

คณะการแพทย์บูรณาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ยังคงมุ่งมั่นในการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติที่ตอบโจทย์การพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ สมุนไพร และการแพทย์แผนไทย เพื่อสร้างคุณค่าต่อผู้เรียน ชุมชน สังคม และประเทศต่อไป